U USAForAll
USAForAllHistoria Stanów Zjednoczonych

Historia Stanów Zjednoczonych

Historia Stanów Zjednoczonych to opowieść o narodzie zbudowanym przez imigrantów z całego świata, który w ciągu zaledwie 250 lat stał się największym mocarstwem globu. Pierwsi ludzie dotarli na kontynent północnoamerykański około 15 000 lat temu przez cieśninę Beringa. Rdzenne narody — Pueblo, Sioux, Apacze, Czirokezi, Irokezi — zbudowały złożone cywilizacje, które kwitły przez tysiące lat przed przybyciem Europejczyków. W 1492 roku Krzysztof Kolumb dotarł na Karaiby, a w 1565 Hiszpanie założyli St. Augustine na Florydzie — najstarsze europejskie miasto USA. W 1607 Anglicy założyli Jamestown w Wirginii, a w 1620 Ojcowie Pielgrzymi wylądowali z Mayflower w Plymouth, kładąc podwaliny pod purytańską Nową Anglię. Do połowy XVIII wieku Brytania kontrolowała trzynaście kolonii wzdłuż wschodniego wybrzeża. Wysokie podatki i brak przedstawicielstwa w parlamencie doprowadziły do buntu — Boston Tea Party 1773 był iskrą zapalną. 4 lipca 1776 roku Kongres Kontynentalny w Filadelfii przyjął napisaną przez Thomasa Jeffersona Deklarację Niepodległości. Ośmioletnia wojna z Wielką Brytanią zakończyła się zwycięstwem kolonii pod dowództwem Jerzego Waszyngtona, który został pierwszym prezydentem w 1789. W 1787 uchwalono Konstytucję — najstarszą wciąż obowiązującą ustawę zasadniczą świata. XIX wiek to era ekspansji na zachód. Zakup Luizjany od Napoleona w 1803 podwoił terytorium kraju. Wyprawa Lewisa i Clarka (1804-1806) zbadała drogę do Pacyfiku. Gorączka złota w Kalifornii 1849 przyciągnęła setki tysięcy pionierów. Wojna secesyjna 1861-1865 między niewolniczymi stanami Południa a wolnymi stanami Północy była najkrwawszym konfliktem w historii USA — zginęło ponad 620 000 żołnierzy. Prezydent Abraham Lincoln podpisał Proklamację Emancypacji w 1863, znosząc niewolnictwo, i wygłosił legendarne przemówienie w Gettysburgu. Przełom XIX i XX wieku przyniósł industrializację, transkontynentalne koleje, powstanie miast-gigantów Chicago, Nowego Jorku, Detroit. Ellis Island otwarta w 1892 przyjęła 12 milionów imigrantów z Europy. USA weszły do I wojny światowej w 1917, przechyliły szalę zwycięstwa. Wielki Kryzys 1929 zniszczył gospodarkę — Franklin D. Roosevelt wprowadził New Deal. Po ataku Japonii na Pearl Harbor 7 grudnia 1941 USA przystąpiły do II wojny światowej, kończąc ją zrzuceniem bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki w sierpniu 1945. Zimna wojna z ZSRR trwała 45 lat. Amerykanie postawili stopę na Księżycu 20 lipca 1969 (Apollo 11, Neil Armstrong). Ruch praw obywatelskich pod przewodnictwem Martina Luthera Kinga zakończył segregację rasową. Wojna w Wietnamie (1964-1975), afera Watergate (1972-1974), upadek muru berlińskiego 1989, ataki 11 września 2001 na WTC — to punkty zwrotne najnowszej historii. Dziś USA to federacja 50 stanów, trzeci pod względem powierzchni kraj świata (9,8 mln km²), największa gospodarka planety i światowe centrum technologii, filmu, muzyki i sportu.

← Strona główna